Het mooiste was de rondrit van de koningsschutter. Op een weiland stond een grote paal en bovenop stond een houten haan. Iedereen kon dan erop schieten, en wie de haan eraf schoot, werd de koningsschutter. Er werd wel veel gemopperd, want bijna ieder jaar won onze huisschilder de prijs. Hij was scherpschutter en schoot de haan naar beneden.

In Dieren hadden wij een kermis die erg leuk was. Je was zo door je geld heen, want hoe drukker het was, hoe korter de duur van de attracties was. We hadden geen botsauto’s, maar kleine raceauto’s die ook erg leuk waren. We keken altijd uit naar nummer drie, want dat was de snelste auto. Helaas wist iedereen dat. We waren een keer met wat vrienden op het terrein en een van mijn vrienden zag een leuk meisje staan bij een van de kramen. Hij zei dat hij die avond terug zou gaan en uit zou zoeken in welke wagen zij woonde. We zeiden tegen hem om dat maar niet te doen, want kermismensen zijn zuinig op hun dochters. Hij was eigenwijs, en kwam thuis met een blauw oog en wilde er niet over praten.

Soms keek je op tv naar het defilé bij Paleis Soestdijk, maar toen Beatrix koningin werd, veranderde dat. Koningin Beatrix maakte er een volksfeest van en ging het land in. In het begin was het nogal oubollig, maar nu is het voor de plaats die de koninklijke familie dat jaar bezoekt, echt een hoogtepunt. In Dokkum was er Friese muziek, in Doetinchem speelde natuurlijk Normaal en bij ons in Drenthe speelde Daniel Lohues het lied ‘Hier kom ik weg’ (vertaald naar het Nederlands: ‘Hier kom ik vandaan’).

Toen kwam ook de vrijmarkt erbij, wat niet helemaal meer een vrijmarkt is, want in Emmen staan de handelaren op de beste plaatsen en is het erg commercieel geworden. Ik denk dat daar wel wat aan gedaan mag worden, want anders krijgen wij ook Amsterdamse toestanden. Laten we het niet zo groot maken, want dan wordt het feest minder leuk.

Wij gingen eind april dus op de fiets via Valthe naar Exloo. Daar is het mooi en ik hoop dan ook dat daar geen bosbrand komt, zoals in andere streken is geweest. Kabouterland is prachtig. Hoe krijgen ze het zo mooi? Volwassen maken het en hebben dan ook het vermogen om zich in te leven in kleine kinderen. Mij wordt vaak verweten dat ik ook van sprookjes en stripboeken houd, maar hier in dit park lopen geestverwanten rond. Het is een kindvriendelijk park, maar je moet als ouder wel actief mee. Boven de ingang van het park hebben ze een konijnenhol gemaakt, waar overal kabouters achter kleine glazen raampjes zijn. Het is een hele klim voor die kleintjes, maar ze kunnen aan het eind met een glijbaan naar beneden en komen dan uit in de tuin.

Als je het park van buiten bekijkt, kun je je niet voorstellen wat er achter zit en dat het behoorlijk groot is. Er is een vijver met kikkers, maar die heb ik niet gezien. Ze hebben een kleine vogelkooi, waar je in kunt en tussen de kleine vogeltjes kunt lopen. Tot mijn verbazing hadden ze ook uilen. Vlak bij de speeltuin zaten er nog kleine aapjes. Normaal doen onze kleinkinderen nog een middagdutje, maar daar hadden ze die dag geen tijd voor. Ze wilden glijden op de glijbaan en fietsen op een driewieler. Ik zag onze kleindochter van een jaar kijken wat haar grote broer allemaal kon doen.

Ik geniet hiervan en zie al die kinderen rondlopen, en dacht bij mijzelf, de volgende keer doe ik een kaboutermuts op. Ik denk dat die kinderen dat geweldig zullen vinden. Ik heb natuurlijk grijs haar en een witte baard, en die kinderen zaten nu al naar mij te kijken.

Dit park is een aanrader voor jonge ouders. Ik zag jonge vaders en moeders zelf ook genieten, en voor je het weet, zijn de kinderen er te oud voor. Als grootvader heb je de mazzel dat je zoals wij meerdere kleinkinderen hebt. Op een stoeltje zitten en kijken wat er om je heen gebeurt. Grootouders die hun kinderen willen sturen; dat werkt heel vaak niet. Ook hoorde ik vaak: ‘Gaan we daarheen?’ of ‘Wat vind je leuk?’ Dat vind ik geweldig, maar soms moet je kinderen ook iets leren, zodat ze betere keuzes kunnen maken. Een leuke leerfabriek.

De eerste dagen was ik behoorlijk moe, want het kostte heel wat energie. De fysiotherapie kwam om mij te leren traplopen, want ik mocht naar huis. Beppie was bezorgd en vroeg of ik eerst mocht laten zien dat ik kon traplopen. Ze bestelde een ziekenhuisbed voor in de woonkamer die er zes weken heeft gestaan. Ik ging wel naar boven om te douchen, want mijn handige Beppie had een handgreep bevestigd in de douche. Die had ik vrij snel niet meer nodig, dus ik gebruik hem nu alleen nog maar voor mijn washandje. Wat ik iedereen kan aanraden: doe de douchedeur niet op slot, want dat voorkomt nodeloos gedoe.

De eerste tijd sliep ik tussen de middag even, maar later werd het rusten. De trap kon ik met handgrepen goed omhoog lopen. Toch kon ik nog niet fietsen. Ik werd opgehaald voor de samenkomst en ging regelmatig met de bus weg. Ik moest natuurlijk naar de fysiotherapie, maar ik bleef een beetje wankel. Ik las wat op internet, maar aan die onzin doe je vaak niet mee. Bepaalde zalfjes en medicijnen werken niet, en er wordt wat verteld door zogenaamde experts.

Er werd bij mij bloed afgenomen, maar tijdens een samenkomst werd ik opgehaald door de ambulance die mij weer naar het ziekenhuis bracht. Iedereen daar was verbaasd, maar wat bleek? Een bepaald medicijn werkte niet goed bij mij. Een enzym reageerde niet goed. Ik kreeg een ander medicijn en voelde mij direct beter, en vertelde aan Beppie dat ik wel weer kon gaan fietsen. Zij wilde dat de fysiotherapeut dat kon vertellen. Hij kwam dus aan huis en ik moest proeffietsen. Hij vertelde dat dit geen probleem was.

Wat heb ik nu overgehouden aan dit alles? Dat heel veel mensen van je houden, vooral Beppie en de kinderen. Maar ook tintelingen in mijn benen, maar het gekke is, dat herstelt meer en meer. Ik had een lichte spraakafwijking en liep met een klapvoetje, maar dat is ook over, ook al ben ik moe. Wat ik ook geleerd heb, is om niet zomaar een vervangend medicijn te nemen als je eigen medicijn niet te krijgen is, want dat brengt je gezondheid in gevaar. Het belangrijkste in mijn gedachtewereld is toch wel dat ik nu weet hoe ik reageer op het moment als ik dood zou gaan. Ik was rustig en kende geen angst. Toch ben ik gelukkig hier op de aarde gebleven en heb wat bonusjaren gekregen.

Vlak voor mijn verjaardag vier jaar geleden werd ik niet helemaal goed en liep ik niet geweldig. Mijn coördinatie was een beetje zoek. Wij lieten een dokter komen die vertelde dat ik wat evenwichtsstoornissen had. Ik nam dat aan, maar ik bleef klachten houden. Mijn eigen huisarts kwam en hij kon mij ook niet meer vertellen. Op donderdagavond werd ik heel ziek. Ik zag allerlei bewegingen, kon niet rustig blijven en spuugde mijzelf helemaal onder. De ziekenauto werd gebeld en ik werd om twaalf uur ’s nachts in de ambulance gelegd.

De broeder vertelde mij dat ik vermoedelijk een hersenbloeding had. Ze reden niet hard en ik moest praten, want anders ging de sirene aan. Dat hoefde niet en ik had eigenlijk ook geen angst, want ik kon ook doodgaan en dat was ik mij bewust. Ik had daarin alleen nog geen zin, maar als het toch zo had moeten zijn, dan had ik er wel vrede mee. In het ziekenhuis kreeg ik direct bloedverdunners en knapte gelijk op. De volgende dag kreeg ik nog een MRI-scan. Dat is een wonderbaarlijke ervaring. Je gaat in een soort tunneltje en hoort heel veel geluid (net alsof ze met stalen platen gooien).

Ik knapte gelukkig snel op en wilde de volgende dag al naar de wc lopen. Dat mocht ik nog niet en moest onder begeleiding. Dat ging al vrij snel over en ik had daar een goede tijd. Ik werd jarig in het ziekenhuis en de zusters waren geweldig. Gewoonlijk mogen er maar twee personen op de afdeling neurologie komen, maar ze regelden voor mij de ruimte van de fysiotherapie, want die stond in het weekend leeg. We vierden mijn verjaardag. Mijn schoonzoon vertelde mij dat ik beter moest worden, want Maria vertelde toen dat ze voor het eerst zwanger was. Ik heb het allemaal nog beleefd en inmiddels is de tweede ook al geboren. Zonder dat was ik toch al van plan om te herstellen. Ik wist nu hoe het voelde om een hersenbloeding te krijgen, want dat weet je niet van tevoren.

Mijn huisarts heeft mij meerdere keren excuses aangeboden, want hij dacht dat iemand die zo veel fietst en sport geen hersenbloeding kan krijgen. De dokter vertelde mij dat ik bij mijn kleine hersenen een vernauwing heb zitten, en die is erfelijk. Ik kan geopereerd worden, maar dan zal ik veel revalidatie nodig hebben. Nu krijg ik medicijnen en die werken goed, en de kennis erover gaat door. Misschien later, maar misschien nooit.

In deze situatie kwam ik in actie en hielp de conducteur, en dan begint het. Mensen die niet wisten wat er gebeurde, begonnen zich ermee te bemoeien. Een vrouw ging tegen mij tekeer. Die vrouw heb ik gesommeerd om weg te gaan, want de politie was al gebeld. Ik vertelde haar heel rustig dat de man diegene was die de conducteur had aangevallen, en niet andersom. En dat hij iets bij zich had, wat hij kon gebruiken. Zij bleef maar schreeuwen, terwijl wij die man in bedwang hielden. Later bleek hij een wapen bij zich te hebben, toen de politie hem meenam. Ik heb toen een paar omstanders gevraagd om die vrouw daar weg te halen, vanwege het gevaar. Er werd ingegrepen en de vrouw ging al tierend naar een andere coupé. Ik denk dat ze wel gezien had dat deze man een wapen bij zich had toen hij gearresteerd werd.

Op het station wordt al een tijdje geklaagd over spanningen met asielzoekers die naar Ter Apel gaan. Er zijn wat oplossingen bedacht. Er rijdt nu een speciale bus voor asielzoekers en er lopen vrijwilligers rond die de asielzoekers in hun eigen taal benaderen, en er is een goede bewegwijzering gekomen. Ik ga regelmatig ’s avonds met de bus, dus ik heb al die verbeteringen gezien.

Wat ik ook zie, is dat er wild rondgereden wordt op fatbikes. Ik weet niet hoe ze extra boa’s opleiden, want net achter de bussen, wat je zo kunt zien, wordt er driftig gedeald. Het zijn precies dezelfde dealers die toen ik nog in Emmen werkte, uit de opvang weerde, want ze willen daar ook gaan dealen. Als ik het zie, dan kunnen die boa’s het ook zien. Je zou eigenlijk beter ’s avonds een paar extra uren open kunnen gaan in de opvang, zodat de gebruikers van de straat zijn. Dealers zijn op geld uit en laten zich op straat weinig zeggen.

Maar als je wat wilt doen, is extra menskracht op de straat niet altijd de oplossing. Vaak wakker je zelfs het geweld aan. Ik hoor wel eens zwaarder straffen. En als ze weer vrijkomen? En dan? Ik denk, lik op stuk, direct ingrijpen werkt beter, en een verbod voor dealers bij het station. Nu ontstaat er een onveilig gevoel, omdat ze gewoon door kunnen gaan.

Binnen kom je in een hal die er mooi uitziet. Daar is plaats voor je jas, want wat ik niet wist, is dat alles overdekt is. Het toilet is ook gemakkelijk te vinden; daar hebben ze een bordje bij gezet: ‘Heren van stand’. Zo zijn er veel meer verwijzingen naar de verhalen van Olivier B. Bommel. Het geheel is ingericht voor kinderen van de basisschoolleeftijd. Het theater bovenaan bij de ingang geeft ook voorstellingen gericht op die leeftijden. Die worden behoorlijk veel bezocht, want ik kwam weer terug boven en dacht, waar komt al dat volk vandaan? Al die mensen stonden te wachten op het begin van de voorstelling.

Je kunt dan naar beneden lopen via de trap, maar wij zijn langs een galerij naar beneden gelopen. Daar hingen allerlei tekeningen en het duurde dus wel even voor we beneden waren door al dat fraais. Beneden gingen we eerst maar wat eten en konden zo het pretpark overzien. We dachten gelijk aan onze kleinkinderen. We gaan nog een keer terug en nemen hen mee. Aangezien het overdekt is, is gaan in de winter ook een optie.

Degenen die het park ontworpen hebben, hebben duidelijk kennis van de verhalen, want elke attractie is gebaseerd op een verhaal. Wijzelf hebben in de Oude Schicht gezeten, wat eigenlijk voor kleine kinderen was, maar ze deden niet moeilijk, want zo kon je vanuit de Oude Schicht de achterkant zien van alles. De volgende keer stap ik met een of meerdere kleinkinderen in deze attractie.

Na het rondkijken kun je je geld kwijt in een bommelwinkel. Mijn vrouw houdt van poppen en knuffels, dus drie figuren verdwenen in de tas (Tom Poes, Olivier B. Bommel en Zwelgje). Ze vond dat ik ook een beker moest kopen, dus ’s avonds kan ik nu melk drinken uit een Olivier B. Bommel beker. Hoewel ik er via de kringloop al meerdere had vergaard. Een boek hoort er ook bij. De verkoopster tevreden, en wij een klein verliesje op onze bankrekening. Maar geld speelt geen rol, zoals Olivier B. Bommel altijd zegt.

Het park is voor de Achterhoek een aanwinst en een aanwinst voor Bommel-liefhebbers, maar zeker voor kinderen. Wij hebben daarna nog even door de Achterhoek gereden. Het coulisselandschap blijft fascinerend en past bij de Bommelwereld.

Het geheugen was niet heel groot, dus je had weinig programma’s. Wij hadden een eenvoudig boekhoudprogramma op de computer staan, Word Perfect, e-mail via Lotus – die ik overigens veel beter vond dan Outlook – en een spelletje met tennis, dat iedereen van mijn generatie kent. Ik denk dat, gegeven de huidige situatie in de wereld, de legerleiding achter haar oren krabt. Word Perfect inruilen voor Word, Lotus voor Outlook. Helemaal afhankelijk worden van een bedrijf is niet slim.

Aan spelletjes heb ik lang niet gedaan; het tennisspelletje vond ik al vrij snel saai worden. Ik speelde wel Patience en Pinball (een flipperspel) die op de computer stonden. We konden toen wel een paar diskettes met spelletjes kopen bij de Kruidvat, maar die vond ik te snel gaan. Door mijn ogen kon ik het niet bijhouden en dus moest ik steeds terug, en dan kom je nauwelijks verder in een spel. Geen spelcomputers voor mij dus.

Toen we naar Suriname verhuisden, hadden wij twee computers en printers meegenomen. Op het regionaal hoofdkwartier was dat een uitkomst, want op de typemachine werkte je met een blad en carbonpapier, typex bij fouten en een papier eronder. De ventilator stond aan en alles waaide dan snel weg. Nu had je daar geen last meer van.

Na een poosje ging ik al snel heel vroeg (zo rond zeven uur in de ochtend) naar het kantoor, want dan was de warmte minder. Daarna ging ik de post ophalen bij het postkantoor, want wij hadden een postbusnummer. Vervolgens moesten we eventueel nog vergaderen, als dat nodig was. In de middag rustten we even, en dan om vier uur ging ik op de fiets op huisbezoek of we hadden iets voor het jeugdwerk. Die computer was een uitkomst. De ontwikkelingen zijn nu zo snel dat ik dat maar aan andere over laat.

In Emmen ben ik nooit geweest in mijn kinderjaren. Ik vond de oude dierenpark erg krap voor het aantal dieren en ben nu blij met het nieuwe dierenpark. Toch vind ik als de tweespan versleten is er weer plaatsgemaakt moet worden voor dieren. Ook vind ik dat er meer aandacht besteed moet worden aan de vele Duitsers die naar het park komen. Als ik zie hoeveel ruimte er nu is voor de dieren, dan word ik gelukkig. Wij hebben een abonnement en kunnen dan elke keer een stukje van de dieren bekijken. In de dierentuin hebben ze ook een lekker wokrestaurant en dan gaan we daar even eten. Zo ondersteunen we de dierentuin ook, want een groot gedeelte van de middenstand draait op deze dierentuin. Ze hebben heel slim het lokale theater naast de dierentuin geplaatst, dan kun je ook gemakkelijker vanuit de dierentuin evenementen organiseren.

Ik ben blij dat de show met de zeehonden weg is, want dat vind ik niet meer passen in deze tijd. Dieren kunstjes laten doen past niet in deze tijd. Nu hebben ze wel een tribune leeg staan, maar daar zullen ze wel iets anders voor bedenken. Er is wel een show speciaal voor kinderen, met Jungle Jim. Laatst hadden ze een oproep voor meerdere Jungle Jims en dat resulteerde in meer acteurs voor die show. De show is een beetje te vergelijken met de programma’s van Freek Vonk, die heel bekend is op televisie. Ik weet niet wie eerder er was, Freek of Jungle Jim. Het meeste plezier zie ik als ik kinderen verbaasd en enthousiast zie zijn over al die dieren en vogels. Dat alleen al is een bezoek aan de dierentuin waard.

In Zaandam hadden wij nogal wat dak- en thuislozen en andere mensen die soms agressief waren. Toch had ik er geen last van, want de andere dak- en thuislozen beschermden mij. Ik moest ze soms tegenhouden, want anders vielen er klappen. Menigmaal riepen ze: ‘Je blijft van de majoor af, en ook van zijn vrouw.’ Voor ons gebouw waren prikstruiken en één keer heb ik de jongens tegengehouden, want ze waren van plan iemand die een forse mond had in ons gebouw, in die struiken te gooien.

Er kwam een keer iemand die in de gevangenis had gezeten, en hij vond dat hij in de koelkast mocht kijken en zomaar iets mocht pakken en meenemen. Zijn argument was, het is toch voor iedereen? Ik maakte hem duidelijk dat je dit ook eerst kunt vragen, maar dat vond hij niet nodig. Hij werd tamelijk agressief en ik heb hem toen buiten de deur gezet. Meer kun je niet doen, want je hebt niet zoals in de gevangenis ergens een cel. Ik heb wel gevangenispersoneel binnen gehad. Die zeiden dat ze het vreemd vonden dat deze mensen bij ons rondliepen en wij toch geen vechtpartijen hadden in het gebouw.

Wij hadden een keer een open pannenkoekendag. Er werden gratis pannenkoeken verstrekt; daar kwamen veel mensen op af. Er kwamen ook drie mannen langs, vol met GHB. Ze stuiterden alle kanten op, en ik zei dat ze niet binnen mochten komen, want er waren ook veel kinderen en vrouwen die dag. Ik beloofde hen dat ze de volgende dag konden komen eten, want dan waren ze niet meer onder invloed. Ze gingen naar buiten en zeiden: ‘Laten we het maar doen, want de majoor houdt zich aan zijn woord.’ De volgende dag verschenen ze weer en samen hebben we gezellig gegeten.

Bij agressie geldt: doen wat je zegt, rustig blijven en na die tijd even tot rust komen, niet gelijk rennen naar iets anders. Ik heb wel eens op een stoel gezeten en dan trilde ik, want iemand stond met een fietsketting te zwaaien en dat wil je niet. Dus je moet na de agressie even tot rust komen.

Ik ben daar nuchter in, want nog steeds dragen er vrouwen een hoed als ze naar de kerk gaan. Ik zag dat jonge meisjes in Gouda na de kerkdienst soms hun hoedjes opvouwden en verder liepen of fietsten. Ook zag ik veel meisjes en vrouwen rokken dragen. In Bergambacht was een winkel waar je diezelfde soort kleding allemaal kon kopen, net als in grote kledingzaken. Ik denk dan, iedereen kiest voor een bepaalde reden ergens voor, maar dwing elkaar niets.

In mijn verplegerstijd hadden ze een vrouwencafé en nu hebben ze speciale zwemuren voor vrouwen. Dat vind ik discriminatie, want je mag al zo weinig vrij zwemmen en als je in die uren wilt zwemmen, zit het propvol met kinderen en kun je wel spelen, maar niet zwemmen. In dat vrouwencafé mochten geen mannen komen, en dat vond ik vreemd.

Ik hoorde een paar Amsterdammers zeggen dat de rest van de Nederlanders boeren waren. Wat bedoelen ze ermee, of zeggen ze eigenlijk: wij zijn beter? Nu zullen heel veel Amsterdammers dat niet zeggen, maar waar komt dat vandaan? Toen wij voor het eerst Turken in ons dorp kregen, die kwamen werken, werden die goed ontvangen. Ik hield wel niet van de broodjes die ze mij aanboden, want die waren mij te pittig, maar verder was hun komst oké. Er kwam een omslag toen hun vrouwen kwamen, en dat was vreemd. Mijn broer werd de zwarte genoemd en ik kon met mijn blonde haar geen broer van hem zijn. Hij had lange haren en we werden de zusjes Koskamp genoemd. Dat vond ik niet zo erg. Van achteren kon je natuurlijk niet zien of we jongens of meisjes waren.

Door al die buitenlandse invloed hebben we veel meer variatie in ons menu, zoals döner kebab, Italiaans ijs, roti, Chinees eten, sushi en pizza (Turks en Italiaans). Als je goed Indisch wilt eten, moet je naar Den Haag. De wereld ligt voor je open. Laatst zag ik een Syrisch restaurant. Wij Nederlanders zaten in vroegere eeuwen overal op de wereld. Onze welvaart hebben wij te danken aan ons handelsgeest. Een bijkomende zaak is dat mensen meestal naar ons land komen als arbeidsmigrant of vluchteling. Dit zal niet veranderen, zolang de wereld onrustig blijft.